Një vlerësim i ri kombëtar tregon se nxënësit në Maqedoni të Veriut ende kanë qasje të kufizuar në ushqim të shëndetshëm dhe të përballueshëm në shkolla, ndërsa opsionet e pashëndetshme mbeten më të disponueshmet.
Fëmijët në shkollat në Maqedoni të Veriut ende po rriten në një mjedis ku ushqimet e shëndetshme janë shpesh më të shtrenjta, më të vështira për t’u aksesuar ose mungojnë plotësisht, ndërsa ushqimet e pashëndetshme, pijet me sheqer dhe ushqimi i shpejtë janë të arritshme. Një vlerësim i ri kombëtar paralajmëron se shkollat duhet të bëhen vende ku zgjedhjet e shëndetshme janë zgjedhja më e lehtë, jo një privilegj për ata që mund ta përballojnë atë.
Vlerësimi, i kryer në bashkëpunim me Ministrinë e Arsimit dhe Shkencës, Ministrinë e Shëndetësisë dhe Institutin e Shëndetit Publik, me mbështetjen e UNICEF-it, përfshinte përfaqësues nga sektorët e arsimit, shëndetësisë dhe politikave publike, si dhe më shumë se 1,700 nxënës nga shkollat fillore dhe të mesme.
Ushqimi i shëndetshëm ekziston, por nuk është mjaftueshëm i arritshëm.
Gjetjet tregojnë se ka përparim në disa shkolla, por ushqimi që u ofrohet nxënësve shpesh nuk ndjek parimet e të ushqyerit të shëndetshëm. Disa nxënës kanë qasje në vakte, por ato nuk janë gjithmonë të balancuara nga ana ushqyese, dhe ushqime të shëndetshme dhe ushqime të freskëta nuk janë rregullisht të disponueshme në mjediset shkollore.
Një shqetësim i veçantë është ekspozimi i vazhdueshëm i fëmijëve ndaj reklamave dhe promocioneve për ushqime dhe pije të pashëndetshme. Sipas vlerësimit, kjo ndikon në zakonet e të ngrënit të nxënësve dhe përforcon zgjedhjen e tyre të produkteve të pasura me sheqer, kripë dhe yndyrë, në vend të vakteve që mbështesin shëndetin dhe zhvillimin e tyre.
UNICEF: Shkollat duhet të ndërtojnë zakone të shëndetshme, jo t’i shkatërrojnë ato
UNICEF thotë se shkollat luajnë një rol të madh në formësimin e zakoneve të fëmijëve. Ndërsa nxënësit mësojnë çdo ditë, ata duhet të kenë gjithashtu qasje të përditshme në ushqim që mbështet shëndetin, përqendrimin dhe zhvillimin e tyre.
Përfaqësuesja e UNICEF-it, Leslie Miller, thekson se fëmijët rriten dhe mësojnë në një mjedis ku ushqimet e pashëndetshme janë gjerësisht të disponueshme, të dukshme dhe të reklamuara shumë. Sipas saj, shkollat duhet të jenë pjesë e zgjidhjes, duke ofruar akses në ushqime të shëndetshme, të përballueshme dhe tërheqëse, si dhe duke mbështetur zakone të shëndetshme gjatë gjithë jetës.
Fushata për ushqime më të shëndetshme në shkollë
Iniciativa përfshin gjithashtu një fushatë që do t’i inkurajojë nxënësit, mësuesit, prindërit dhe publikun të mendojnë për ushqimin që u ofrohet fëmijëve në shkolla. Qëllimi është të zvogëlohet ekspozimi ndaj ushqimeve dhe reklamave të pashëndetshme, si dhe të rritet qasja në zgjedhje më të shëndetshme.
Fushata bën thirrje për pjesëmarrje në sfidën e mediave sociale me hashtagun #ÇfarëPërTëNgrohesh, përmes të cilit nxënësit dhe qytetarët mund të ndajnë përvoja, ide dhe mesazhe për ushqyerje më të shëndetshme në shkolla.
Mesazhi është i qartë: ushqimi në shkollë nuk është një çështje dytësore. Është një çështje shëndeti, barazie dhe kujdesi për fëmijët. Nëse shkolla duhet të jetë një vend ku ndërtohet e ardhmja, atëherë ajo e ardhme nuk mund të ndërtohet mbi kalori boshe dhe zgjedhje të pashëndetshme.