Më shumë se 700 fëmijë ende lypin në rrugët e qyteteve të Maqedonisë, kryesisht në Shkup dhe qendrat turistike të Ohrit dhe Strugës. Midis tyre është edhe kjo vajzë e vogël nga Manastiri, të cilën Alsat e vuri re duke lypur në pazarin e Strugës. Gjithashtu ka një numër të konsiderueshëm nënash dhe grash të moshuara që lypin me fëmijët e tyre.
“Unë jam nga Manastiri. “Me kë je këtu?Me nënën time. Çfarë po bën këtu në rrugë? Kërkojmë lëmoshë. Sa para mbledh në ditë? Njëqind. Ku i jep ato para? Po blej diçka për të ngrënë. Sa fëmijë jeni, a keni vëllezër dhe motra?” Po, ja ku janë, gjashtë jemi. Emri im është Suzana.” Deklaroi një qytetare.
Ilija Jovanoviq, i cili ka punuar në një projekt për të larguar fëmijët lypës nga rrugët për pesë vjet, thotë se nga 2,000 që ishin më parë, ata kanë arritur ta ulin atë numër në rreth 700. Vetëm në Ohër dhe Strugë, ka rreth 30 lypës çdo ditë, nga të porsalindur deri te fëmijë të moshës 3 deri në 15 vjeç, të cilët vijnë nga Velesi, Prilepi, Manastiri dhe qytete të tjera.
“Ka edhe abuzim me vajzat për ofrimin e shërbimeve seksuale. Këtu jepen me qira edhe apartamente. Vendi më i madhë i lypësve është në Ohër, ku i sjellin nga Tetova, Gostivari, Struga, Manastiri, Resnja. Ata kanë një skemë të përpunuar. Një fëmijë punon 8 orë dhe ka fitim prej 3000-5000 denarë. Fatkeqësisht, këta fëmijë marrin vetëm 10 deri në 30 denarë dhe përfundojnë duke u rrahur, dhe shumat e mbetura më të mëdha përfundojnë tek shefat dhe organizatorët e tyre. Policia e di gjithashtu këtë. Ngriten kallëzime penale. Disa paralajmërohen se fëmija nuk duhet të jetë më në rrugë, dhe pas paralajmërimit të dytë dhe të tretë, u hiqen të drejtat prindërore.” Deklaroi Ilija Jovanoviq- Shoqata “Ndërtimi Ardhmëri”.
Lypësit janë një problem i madh për qendrat turistike, të cilët shkojnë nga një tavolinë në tjetrën duke lypur, gjë që krijon një imazh të keq, veçanërisht para mysafirëve të huaj.
“Ata i bezdisin mysafirët në objekt, janë të ndyrë. Ne si biznes e kemi një barrë të madhe. Këta janë grupe të organizuara dhe vijnë nga i gjithë vendi. Unë debatoj me ta nga ora 7 e mëngjesit deri në orën 1 të mbrëmjes, si një shef. Ky është mjerim, ky është turp për institucionet. U kërkoj zyrtarëve më të lartë, Kryeministrit, Ministrit të Brendshëm që t’i mbajnë sytë pak nga Struga.” Tha Arben Murtishi – gastronom nga Struga.
Sipas Jovanoviqit, është gjithashtu e nevojshme të ndryshohet ligji penal për të përfshirë një dispozitë, që do të lejonte që të drejtat prindërore të personave që i detyrojnë fëmijët të lypin të hiqen brenda 1 ore nga përcaktimi i veprës penale. Ai bën thirrje për mbështetje më të madhe nga komunat, të cilat sipas statusit të tyre duhet të kishin hapur qendra kujdesi ditor për këta persona.