Raporti i fundit i Komisionit Evropian (KE) mbi sundimin e ligjit sjell një sërë kritikash serioze ndaj Maqedonisë së Veriut, duke gjetur ndërhyrje dhe presion të drejtpërdrejtë mbi sistemin gjyqësor nga zyrtarët qeveritarë. Dokumenti nga Brukseli vë në shqyrtim në mënyrë specifike ndryshimet kontroverse në Kodin Penal, procedurën kontroverse për shkarkimin e ish-prokurorit publik, si dhe shkallën e lartë të korrupsionit në sektorët e prokurimit publik dhe kujdesit shëndetësor.
Raporti arrin në përfundimin se zyrtarët qeveritarë kanë intensifikuar kritikat e tyre të drejtpërdrejta ndaj autoriteteve gjyqësore, ndërsa mënyra se si u krye shkarkimi i Kryeprokurorit Publik tregoi qartë një rrezik të lartë politizimi, i cili në fund rezultoi në dorëheqjen e tij.
Lidhur me Kuvendin, KE vëren se megjithëse ka pasur disa përmirësime në efikasitetin e legjislaturës, tendenca shqetësuese mbetet ku një numër i madh ligjesh kyçe vazhdojnë të miratohen përmes një procedure të shkurtuar.
Komisioni Evropian, në raportin e tij zyrtar, i lokalizon hapur dhe në detaje presionet mbi autoritetet gjyqësore në vend:
“Ndërhyrjet dhe presionet nga degët e tjera të qeverisjes vazhdojnë të ngrenë shqetësime serioze në lidhje me respektimin e pavarësisë së gjyqësorit. Zyrtarët e zgjedhur dhe përfaqësuesit e qeverisë kanë intensifikuar kritikat e tyre personale ndaj gjyqtarëve dhe prokurorëve publikë, duke i akuzuar ata për korrupsion, dhe strukturat më të larta qeveritare kanë bërë deklarata në lidhje me planet për të “spastruar” gjyqësorin dhe prokurorinë. Deklarata të tilla mbartin rrezikun e minimit të pavarësisë së gjyqësorit dhe parimit të ndarjes së pushteteve. Procedura e shkarkimit të Kryeprokurorit Publik zbuloi një rrezik politizimi dhe mangësi në rregullat e shkarkimit”, thuhet në dokument.
Brukseli tregon drejtpërdrejt ndryshimet ligjore të miratuara në vitin 2023 si një nga pengesat më të mëdha në luftën kundër krimit nga zyrtarët e lartë. Siç thekson analiza, rastet e korrupsionit të profilit të lartë pothuajse kurrë nuk marrin një rezultat përfundimtar gjyqësor, gjë që krijon një perceptim të pandëshkueshmërisë absolute midis qytetarëve.
Teknologjia e vjetëruar, mungesa e prokurorëve dhe financat e dobëta i lidhin më tej duart Zyrës së Prokurorit Publik në ndjekjen penale të krimit të organizuar.