Arritja e marrëveshjes ndërmjet Iranit dhe SHBA-ve e uli çmimin e naftës nën 80 dollarë për fuçi. Megjithatë, kjo valë e re ekonomike do të reflektohet në pikat e karburanteve në vend me një vonesë prej disa ditësh. Derisa tregtarët globalë tashmë po llogarisin kosto më të ulëta, rregullativa në Maqedoni kërkon të pritet deri javën e ardhshme.
Ndryshe, në vitin 1999, gjatë krizës së Kosovës, çmimi i naftës ishte në nivelin më të ulët historik, nga 10 deri në 15 dollarë për fuçi, kryesisht për shkak të krizës së madhe financiare në Azi, e cila e ndali pothuajse tërësisht industrinë atje dhe krijoi një tepricë të madhe nafte në treg.
Më pas filloi një rritje shumëvjeçare, e cila kulmoi në verën e vitit 2008 me një çmim rekord prej mbi 140 dollarësh për fuçi, e nxitur nga bumi i shpejtë ekonomik i Kinës dhe Indisë, të cilat konsumonin sasi të jashtëzakonshme energjie. Megjithatë, që në vjeshtën e po atij viti, çmimi ra në rreth 40 dollarë, pasi shpërtheu kriza në tregun amerikan të pasurive të paluajtshme, duke e tërhequr të gjithë botën në krizën e madhe financiare globale. Një rënie tjetër e madhe, nën 30 dollarë për fuçi, ndodhi në periudhën 2014–2016, kur Shtetet e Bashkuara zhvilluan një teknologji të re për nxjerrjen e naftës nga argjilat bituminoze dhe e vërshuan tregun me naftë, duke shkaktuar një luftë çmimesh me Arabinë Saudite, e cila refuzonte ta ulte prodhimin e saj. Goditja më drastike dhe e paprecedentë deri atëherë ndodhi në pranverën e vitit 2020, kur për shkak të pandemisë së COVID-19 dhe karantinave masive, fabrikat u mbyllën, ndërsa avionët dhe automjetet pothuajse ndaluan së qarkulluari.
Si pasojë, çmimi i naftës ra në 42 dollarë për fuçi, sepse nuk kishte më hapësirë ku të depozitohej nafta e prodhuar. Ky trend u përmbys plotësisht në vitin 2022 me fillimin e luftës në Ukrainë, kur Perëndimi vendosi sanksione ndaj naftës ruse, ndërsa frika nga mungesa fizike e energjentëve në Evropë i ngriti çmimet mbi 120 dollarë për fuçi. Vetëm tani, pas një periudhe më të gjatë pasigurie, tregu më në fund është ngopur me rritjen e prodhimit, ndërsa çmimi ka zbritur nën kufirin prej 80 dollarësh për fuçi, pasi janë zbutur frikërat për një konflikt më të gjerë në Lindjen e Mesme dhe janë lehtësuar tensionet gjeopolitike ndërmjet Iranit dhe Izraelit. Kjo ka larguar te tregtarët e mëdhenj shqetësimin për bllokime të mundshme të rrugëve të transportit të naftës.
Si ka lëvizur çmimi i naftës në bursat botërore
Viti Ngjarja/ Konteksti gjeopolitik Lëvizja e çmimit sipas barelit Arsyeja kryesore ekonomike
1999 Kriza e Kosovës Niveli më i ulët historik: 10–15 dollarë për fuçi Kriza financiare aziatike e ndali industrinë; në treg u krijua një tepricë e madhe nafte.
2008 (verë) Para krizës së madhe financiare globale Rekordi historik: mbi 140 dollarë për fuçi Bum i shpejtë ekonomik në Kinë dhe Indi, i shoqëruar me një kërkesë jashtëzakonisht të lartë për energji.
2008 (vjeshtë) Shpërthimi i krizës në tregun amerikan të pasurive të paluajtshme Rënie e mprehtë: rreth 40 dollarë për fuçi Kriza financiare globale e ngadalësoi ekonominë botërore për disa muaj.
2014 – 2016 Bumi teknologjik në SHBA Rënie e madhe: nën 30 dollarë për fuçi SHBA zhvilloi teknologjinë e nxjerrjes së naftës nga argjilat bituminoze (shale oil), e vërshoi tregun me naftë dhe hyri në një luftë çmimesh me Arabinë Saudite.
2020 Pandemia e COVID-19 Kolaps dramatik: rreth -42 dollarë për fuçi Karantina masive në mbarë botën; fabrikat u mbyllën, avionët dhe automjetet ndaluan së qarkulluari, ndërsa nuk kishte më hapësira për depozitimin e naftës.
2022 Fillimi i luftës në Ukrainë Rritje e madhe: mbi 120 dollarë për fuçi Sanksionet ndaj naftës ruse dhe frika në bursat botërore nga mungesa fizike e energjentëve në Evropë.
Sot (2026) Qetësimi i tensioneve ndërmjet Iranit dhe Izraelit Lehtësim i ri: rënie nën 80 dollarë për fuçi U zbut frika nga një konflikt i gjerë në Lindjen e Mesme dhe nga bllokimi i rrugëve të transportit të naftës, ndërkohë që prodhimi global u rrit.
Përndryshe, të hënën, Komisioni Rregullator për Energjetikë do të marrë vendim se sa kjo rënie e çmimit të naftës në bursat botërore do të reflektohet në tregun vendas./Alsat.mk.