Kostoja minimale për muajin maj që e llogarit sindikata është 68.743 denarë dhe krahasuar me vlerën nga muaji prilli, është më e ulët me 54 denarë. Me fjalë tjera në muajin maj nuk është shënuar një trend në rritje i saj, por ngadalësim i shtrenjtimeve të produkteve bazë ushqimore. Për më tepër, llogaritja ndryshon në mënyrë drastike për ato familje që nuk zotërojnë shtëpi të tyre dhe duhet të lënë mënjanë fonde për qira mujore. Me një apartament me qira prej 60 metrash katrorë për muajin maj, arrin në 84.117 denarë. Për ushqim dhe pije nevojiteshin 25.475 denarë, për arsim 7.192, për veshmbathje dhe këpucë 6.334, për qira, ujë, energji elektrike dhe ngrohje 6.338, për transport 5.041…, shkruan gazeta KOHA.
Stabilizimin e çmimeve e konstatuan edhe kontrollet e jashtëzakonshme të Inspektoratit Shtetëror të Tregut që përfunduan kësaj jave. Ata nuk përcaktuan se kishte rritje të çmimeve për produktet bazë ushqimore. Pati një rritje prej 2 deri në 3% të çmimeve për disa produkte të importuara të qumështit dhe mishit, por produktet vendase u shitën me çmimin e vjetër, thotë Inspektorati i tregut. U morën në konsideratë 130 produkte ushqimore nga rrjetet më të mëdha të supermarketeve. Ulje të konsiderueshme të çmimeve u regjistruan edhe për frutat dhe perimet. Përndryshe, nga këto analiza varej nëse qeveria do të merrte masa, pra nëse do ta ulte TVSH-në nga 5 në zero për qind për produktet ushqimore.
Ministri i ekonomisë Besar Durmishi thekson se për momentin, nuk ka bazë për të reaguar në lidhje me çmimet e produkteve ushqimore. Situata po monitorohet dhe nëse vlerësohet se ka nevojë, do të merren masa. Ai thekson se kufizimet e çmimeve vendosen vetëm kur përcaktohet se tregtarët kanë rritur marzhet e tyre. Muajin e kaluar, sipas tij, pati një rritje të çmimeve të ushqimeve, por edhe një ulje të marzhit nga tregtarët me rreth një për qind.
Ai theksoi se Ministria po e monitoron vazhdimisht situatën dhe do të vazhdojë të zbatojë masa për të stabilizuar çmimet dhe për të mbrojtur standardin e jetesës së qytetarëve. Maqedonia, shtoi ai, është e varur nga importi, veçanërisht në fushën e produkteve ushqimore, dhe kjo do të thotë se çmimet diktohen nga ato vende nga të cilat importojmë. “Çmimi i produkteve ushqimore të importuara nuk përcaktohet nga ne, as nga tregtarët tanë, por nga ato vende. Ne kontrollojmë nëse marzhi është rritur. Ne kemi mundësinë, brenda kornizës së Ligjit, të veprojmë me mekanizmat që kemi në dispozicion nëse marzhi rritet nga prodhuesit, tregtarët dhe shpërndarësit”, nënvizoi Durmishi dhe kujtoi se deri më tani janë vendosur gjoba.
Kompetentët thonë se në rast nevoje mund të ulet TVSH-në për produktet ushqimore ngjashëm me sektorin e karburanteve. Njëherësh thuhet se kontrollet kryhen mbi marzhet e përcaktuara nga prodhuesit, tregtarët dhe shpërndarësit. Gjithashtu nëse ka rritje marzhesh do të reagohet me masa administrative. Një javë më parë, Qeveria, në një seancë të jashtëzakonshme, zgjati masat për çmimet e karburanteve. Akcizat e reduktuara dhe TVSH-ja preferenciale do të mbeten në fuqi deri në fund të muajit maj. Për benzinën, akciza është ulur me 2 denarë, ndërsa TVSH-ja do të vazhdojë të jetë preferenciale dhe do të arrijë në 10%. Për naftën, akciza është ulur me 4 denarë, por TVSH-ja është në normën e rregullt prej 18%.
Zbritja që OKTA u dha pompave të benzinës, përkatësisht 2 denarë për benzinë dhe 3 për naftë, skadoi në mesin e muajit maj dhe zgjati dy muaj. Nisma erdhi pas marrjes me sukses të sasive shtesë të karburantit përmes tubacionit VARDAKS, i cili forcon kapacitetin e furnizimit të vendit. Bazuar në sasitë e pritura që do të vendosen në tregun vendas deri në fund të marsit, Okta vlerëson se kontributi total në mbështetjen e tregut do të jetë rreth 2 milionë euro. Tubacioni nga Selaniku në Shkup u vu në funksion në vitin 2002 për transferimin e naftës bruto, dhe pas vitit 2013 iu nënshtrua investimeve për shndërrimin e tij në infrastrukturë për transportin e karburantit dizel.
