Enti Shtetëror i Statistikave llogariti vitin e kaluar se në tre vitet e fundit bashkëqytetarët tanë kanë shpenzuar pothuajse 70 përqind vetëm për ushqim, pije dhe nevoja themelore shtëpiake. Sipas Sindikatës, shporta minimale tregon se nuk mund të jetohet as me kaq para dhe se nevojitet një rritje e menjëhershme e pagave.
Ministria e Ekonomisë dhe Punës ende pret komentet e anëtarëve të Këshillit Ekonomik dhe Social, dhe prej tyre varet nëse shporta e re mesatare e konsumatorit do ta shohë “dritën e ditës” para zgjedhjeve lokale. Në seancën e fundit të MPSDR, ministri Besar Durmishi prezantoi procesin për zhvillimin e një të reje, si dhe metodologjinë zyrtare të llogaritjes, për të cilën si punëdhënësit ashtu edhe sindikatat duhet të shprehin pikëpamjet e tyre dhe më pas të finalizohet.
Ministri Durmishi disa herë ka theksuar se shporta e re e konsumatorit do të përmbajë të dhëna realiste se sa i duhen një familjeje me katër anëtarë në muaj për sa i përket ushqimit, pijeve, veshmbathjes… Enti Shtetëror i Statistikave llogariti vitin e kaluar se në tre vitet e fundit bashkëqytetarët tanë kanë shpenzuar pothuajse 70 përqind vetëm për ushqim, pije dhe nevoja themelore shtëpiake.
-Nuk kemi asgjë kundër shportës së shpallur nga sindikatat, por është e pamjaftueshme dhe joreale, sepse shifrat nuk janë të sakta – theksoi së fundmi Durmishi.
Siç mësojmë jozyrtarisht, shporta do të bazohet në të dhënat nga Enti Shtetëror i Statistikave, do të llogaritet për një familje me 4 anëtarë, do të përfshijë 101 produkte që kontribuojnë me përqindjen më të madhe në konsumin total të ushqimit dhe pijeve joalkoolike të një familjeje, frutat dhe perimet do të jenë sezonale, të dhënat do të merren nga të paktën 6 tregje. Përjashton cigaret dhe duhanin, alkoolin (meqenëse nuk janë as në shportat minimale dhe mesatare të konsumatorëve në vendet e rajonit), si dhe qiranë, sepse sipas Regjistrimit të vitit 2021, 90 përqind e familjeve në vend jetojnë në apartamentin e tyre.
-Ende po presim mendime nga të gjitha palët relevante që janë anëtare të KES-it. Pastaj, varësisht nga përmbajtja e tyre, ato do të përfshihen në versionin përfundimtar – shton MET.
Ndërkohë, SSM nuk devijon nga qëndrimi se Shporta Minimale e Unionit është një model realist për llogaritjen e kostos së jetesës. Ata shpjegojnë se vlera e llogaritjes së saj të re nga viti 2023 mbulon shpenzimet e nevojshme të një familjeje me dy prindër dhe dy fëmijë që janë studentë dhe jetojnë në apartamentin e tyre prej 60 m2.
-Familja blen vetëm produkte ushqimore bazë dhe krahason produktet, duke kërkuar ato me çmime më të ulëta. Ata mund të përballojnë vetëm produktet bazë shtëpiake. Kur blejnë rroba, ata gjithmonë u japin përparësi produkteve që kanë zbritje. Ata zotërojnë një
makinë të vogël, dhe fëmija më i madh ka edhe një biletë mujore autobusi. Të gjithë anëtarët e familjes janë të shëndetshëm dhe përdorin kryesisht shërbime shëndetësore parandaluese ose thelbësore. Ata nuk kanë mundësi të hanë në restorante, mund të përballojnë ushqimin nga një dyqan sanduiçesh vetëm dy herë në muaj dhe shkojnë me pushime në një vilë në Dojran për 7 ditë në qershor – kujton SSM.
Sipas Sindikatës, paga minimale si mjet pasqyron jetën e vështirë të një familjeje dhe për këtë arsye ata theksojnë se qëllimi i Pagës Minimale të Sindikatës nuk është t’u tregojë politikëbërësve se kjo është e mjaftueshme për të mbijetuar, por t’u tregojë atyre se kjo nuk është e mjaftueshme për të jetuar dhe se nevojitet një rritje e menjëhershme e pagave.
Pavarësisht se si e llogaritni shportën – është për një familje me katër anëtarë.
Indeksi i Çmimeve të Konsumatorit, i njohur si IÇK (Indeksi i Çmimeve të Konsumatorit), mat ndryshimin në çmimet e mallrave dhe shërbimeve të konsumit të blera, të përdorura ose të paguara nga familjet dhe është një masë e rëndësishme e inflacionit në BE. Në SHBA, ai mat konsumin e të ashtuquajturve konsumatorë urbanë, të cilët përbëjnë rreth 87 përqind të popullsisë. Përfshihen individë dhe familje me madhësi të ndryshme, por në llogaritje përdoret një familje me katër anëtarë.
Në Kanada ose Australi, ndonjëherë përdoret një familje tipike me dy të rritur dhe dy fëmijë, por IÇK pasqyron kostot mesatare të të gjitha llojeve të familjeve. Në vitin 2023, Franca prezantoi të ashtuquajturën “shportë anti-inflacioniste” në marrëveshje me zinxhirët kryesorë të shitjes me pakicë, gjë që çoi në një ulje reale të çmimeve të disa produkteve bazë. Spanja bëri të njëjtën gjë në vitet 2022 dhe 2023, duke kufizuar marzhet e bukës dhe gjalpit në një kohë krizash energjitike dhe inflacioniste.